Home Nieuws Beplanting Geschiedenis Arboretum Vrienden Bestuur  
Beplanting/Bomen/Carya illinoinensis
Bomen
Heesters
Kruiden
Terug

Carya illinoinensis

- pecannoot -

De pecan, Carya illinoinensis, is een van de 60 soorten uit de walnotenfamilie (Juglandaceae). De soort is inheems in Noord-Amerika, ruwweg tussen de Rocky Mountains en de lijn Chicago- New Orleans.

De pecan is een bladverliezende boom die ruim 40 meter hoog kan worden; rond zijn 10e verjaardag is hij ongeveer 5 meter. De bladeren zijn samengesteld uit 9 tot 17 licht gezaagde blaadjes.

In het wild is de boom eenhuizig: de bloemen staan in katjes op dezelfde boom, de mannelijke in grote bossen hangend tot wel 18 cm lang, de vrouwelijke zijn klein en onopvallend met drie tot zes bij mekaar. Zij worden door de wind bestoven.

De vrucht is een steenvrucht, net als alle walnoten en pruimen. De pecannoot zit een vlezige schil. Bij de pruimen eten we die juist op en spugen de pit uit. Bij de walnoten eten we omgekeerd de inhoud van de pit; de schil barst bij rijpheid in vier stukken en de noot valt op de grond. Lekker rond Sinterklaas, maar ook in toetjes en pralines.

Het hout wordt gebruikt voor meubels en parketvloeren en als brandstof in de barbecue: het vlees krijgt er een heerlijke smaak van.

Hoewel de pecannoten als lekkernij al door de indianen verzameld en verhandeld werden, werd de teelt pas opgezet na 1880. De bomen zijn in Australie, Brazilie, China, Israel, Mexico, Peru en Zuid-Afrika aangeplant, maar 90% van alle pecannoten wordt in de Verenigde Staten geoogst. Ondanks de wetenschappelijke soortaanduiding illinoinensis, niet zozeer in de staat Illinois, maar vooral in Georgia.

Het is maar de vraag of de ene pecannotenboom in ons Arboretum ooit vrucht zal dragen. Normaal gesproken moeten er twee of drie bijeen staan om elkaar te bestuiven. De cultivars willen nogal eens alleen maar mannelijke of alleen maar vrouwelijke bloemen hebben. Grappig is echter, dat ze gedurende hun leven een paar keer kunnen wisselen. Als het eenmaal lukt, kunnen ze wel 300 jaar noten dragen, maar heel vaak het ene jaar rijkelijk en het volgende jaar nagenoeg niets. Sommige bomen maken eerst stuifmeel en daarna pas vrouwelijke bloemen, andere bomen doen het net andersom. Geen gemakkelijke soort dus.

Pecannoten zijn gezond, ze verlagen het cholesterolgehalte in het bloed.

De eerste Europeanen die de pecan leerden kennen, waren de Spanjaarden. Het geslacht Carya komt niet van nature in Europa voor, maar de kolonisten zagen wel de verwantschap met de walnoot, die ze uit hun vaderland kenden en ze noemden de Carya ook Junglans. Wetenschappers en plantenjagers hebben die vergissing net zo goed gemaakt. De Duitse ontdekker van de pecan Friedrich von Wangenheim noemde hem in 1787 prompt Junglans illinoinensis (Walnoot van Illinois). De Amerikaanse bioloog Thomas Nuttell heeft in 1818 het geslacht Carya onderscheiden en een aantal soorten van Junglans naar Carya overgebracht. Maar nog niet de pecan; die werd door Karl Koch bij zijn bewerking van het geslacht Carya in 1869 overgeheveld.

De geslachtsaanduiding Carya is afgeleid van: karuon, de Griekse naam voor de okkernoot. De Amerikanen noemen alle Caryas hickory.
"pecan" is een woord uit de taal van de Canadese Anishinaabe-indianen en betekent zoveel als "noot, waarvoor je een steen nodig hebt om hem te kraken". Wat nu juist niet het geval is, maar mogelijk bedoelden zij een andere, hardere noot.

In de USA zijn heel wat varieteiten en kruisingen van de pecan gemaakt in een poging de boom ook in het koudere noorden aan te planten. De pecan is gekruist met Carya ovata, C. laciniosa en C. cordiformis om noten te krijgen met een hickory-smaak en een pecan-dop: de hican.

De pecan is de staatsboom van Texas.

In Hoogvliet.
De boom in het Arboretum is geplant in 2021 na de grote renovatie. Daarvoor stond er een exemplaar uit 2009, die echter gekocht was als Carya ovata, de bitternoot. Vooral om het verschil uit te leggen tussen de lekkere walnoot en een vieze bitternoot. Voor zover bekend heeft hij nooit gebloeid, dus van noten proeven is het nooit gekomen.