Home Nieuws Beplanting Geschiedenis Arboretum Vrienden Bestuur  
Beplanting/Bomen/Magnolia acuminata
Bomen
Heesters
Kruiden
Terug

Magnolia acuminata

-komkommermagnolia of spitsbladige beverboom-

Komkommermagnolia of spitsbladige beverboom is een bladverliezende boom uit de Magnolia-familie (Magnoliaceae) van tot 24 meter, in uitzonderlijke gevallen, tot 30 meter hoog.

Hij heeft een gewelfd, piramidale kroon, bestaande uit rechtopstaande tot licht gespreide takken. Knoppen en jonge twijgen zijn zilverachtig behaard, op oudere takken is de donkergrijze bast fijn gerimpeld.
De verspreid staande bladeren zijn 10-25 centimeter lang en 4-15 centimeter breed. De bladvorm is elliptisch met een slanke tip en een licht hartvormige bladvoet. Aan de bovenkant zijn de bladeren heldergroene, aan de onderzijde lichtgroen tot witachtig en soms behaard.
De licht geurende bloemen verschijnen in april- juni tegelijk met de bladeren aan de uiteinden van de takken en ze zijn tot 9 centimeter breed. Een enkele bloem bestaat uit drie korte en groene tepalen buitenom en een zesdelige andere, blauw-groene, lichtgroene, gele of geel-oranje bloembekleding, die spiraalvormig is aangebracht. De bloemen kunnen een diameter van 5-10 centimeter bereiken. In het centrum zitten 60 tot 120 meeldraden met witte filamenten en 40 tot 45 stempels. De bloemen worden bevrucht door kevers, daarom zijn ze zo stevig. De vruchtbal is eerst groen en wordt later rood. Omdat niet alle afzonderlijke follikels zaden bevatten, zijn de vruchten vaak onregelmatig gevormd. De zaden zijn ongeveer een centimeter groot, hartvormig, met een oranje-rode zaadhuid.

De komkommermagnolia heeft zijn oorspronkelijke verspreidingsgebied in oostelijk Noord-Amerika, is het in grote lijnen overeen met het verloop van de Appalachen. In het noorden bereikt hij Ontario in Canada. De komkommermagnolia wordt aangetroffen tot een hoogte van 1500 meter. Het klimaat is gematigd en vochtig, de jaarlijkse neerslag varieert in het verspreidingsgebied tussen 900 en 2000 mm, de jaarlijkse gemiddelde temperatuur tussen 7 en 18 graden Celcius.
De bodem is rijk aan voedingsstoffen, diep en waterdoorlatend. De pH ligt gewoonlijk in het zure bereik, maar ook kalksteengronden worden getolereerd. Op droge of drassige bodem is deze soort niet gesteld. Meestal groeit hij op het noorden of het oosten gerichte hellingen.

Binnen het 230 soorten tellende geslacht Magnolia is de komkommermagnolia een betrekkelijke bijzonderheid. Het is de enige Noord-Amerikaanse soort binnen de sectie Yulania; de 13 andere soorten binnen de sectie zijn Aziaten. Ook de verwante sectie Michelia met 86 soorten stamt helemaal uit Azie.

Naamgeving
De geslachtsnaam Magnolia is in 1703 door Charles Plumier gegeven als eerbewijs aan Pierre Magnol, (1638-1715), een groot botanicus uit Montpellier.
De soortaanduiding acuminata is Latijn voor: toegespitst en verwijst naar de vorm van de bladeren.

De Nederlandse naam beverboom is nooit echt populair geworden. Ze zou gegeven zijn omdat men dacht dat bevers een voorkeur hebben voor de vruchten , of anders wel voor de bast en als bouwhout. Allemaal onzin: Amerikaanse bevers leven van waterlelies en knagen aan wilgen, populieren en berken. Een "beaver tree" in Amerika is geen magnolia, maar iedere soort boom die omgeknaagd is door een bever. Rini Kooy meent dat de naam verwijst naar de bloemknoppen, die op de staart van de bever lijken. Dat laatste is in ieder geval te beamen, maar vooralsnog is het onduidelijk wie de Nederlandse naam heeft bedacht en waarom. In andere talen komt geen vergelijkbare naam voor. Ook Heukels vermeldt de naam niet.
Zoals wel vaker is de wetenschappelijke aanduiding magnolia zo ingeburgerd, dat velen de naam als Nederlands ervaren.

De kenmerkend groen gekleurde verzamelvrucht van Magnolia acuminata lijkt wel op een grote augurk en heeft geleid tot de naam komkommerboom, mede als vertaling van de Amerikaanse naam cucumbertree.

Kruisingen, varieteiten en ondersoorten.
De komkommermagnolia wordt als sierboom af en toe aangetroffen in parken en tuinen. Andere soorten zijn als sierboom meer geschikt, maar Magnolia acuminata kan gebruikt worden als ouder bij kruisingen om magnolias te kweken met gele bloemen.

Er zijn talloze selecties van de (wilde) komkommerboom bekend: Blue Opal, Busey, Kinju, Koban Dori, Large Yellow, Moengi Dori, Patriot, Seiju.

De enige varieteit die nog min of meer erkend wordt is subcordata, die zich onderscheidt van het type door zijn gele bloemen. De boom blijft klein, maximaal ongeveer tien meter hoog en heeft behaarde bladeren en takken. Ook van deze zuidelijke varieteit zijn veel selecties verzameld: Brenda, Ellen, Miss Honeybee, Mister Yellowjack, Pierces Park.

De eerste generatie kruisingen leverde bomen op, met mooiere bloemen hebben en uitbundig bloeien voor de bladeren uitlopen, maar nauwelijks minder gevoelig waren voor late vorst.
Het gaat daarbij om kruisingen van (de wildvorm van) Magnolia acuminata met een andere selectie van acuminata, met campbellii, cylindrica, denudata, kobus, liliiflora, sprengeri of stellata.
Voorbeelden:
"Elizabeth", een kruising van Magnolia acuminata met Magnolia denudata (naaktbloeiende magnolia), een van de eerste commerciele geel bloeiende magnolias. De romig witte bloemen verschijnen voor de bladeren. Het exemplaar van de wilde komkommermagnolia had onopvallende groene bloemen, verrassend genoeg resulteerde de kruising in een plant met gele bloemen.
Inmiddels zijn er ontelbare andere selecties van deze kruising: Butterflies, Carlos, Golden Endeavor, Golden Gala, Golden Pond, Golden Sun, Goldfinch, Legend, Ivory Chalice, Petit Chicon, Sundance, Yellow Fever, Yellow Garland, Yellow River, Yellow Sea.
Magnolia x brooklynensis, een kruising van Magnolia acuminata met Magnolia liliiflora (purperen magnolia). De kruising tussen een groen-geel en paars bloeiende plant produceert soms een vreemde bruinige bloemkleur, maar ook gele of witte bloemen kunnen optreden. Vernoemd naar de Brooklyn Botanic Garden in New York, waar deze kruisingen in 1954 zijn gestart. Inmiddels zijn van deze kruising een aantal selecties gemaakt en wordt er verder mee gekruist.
"Apricot Brandy" is een kruising van Magnolia acuminata met Magnolia sprengeri (Sprengers magnolia) heeft zachtrose bloemen met een zweem van geel.
"Lemon Star" is een kruising van Magnolia acuminata met Magnolia kobus "Norman Gould"(Noord-Japanse magnolia) heeft boterkleurige bloemen.
"Gold Star" is een kruising van Magnolia acuminata "Miss Honeybee" met Magnolia stellata "Rubra"(stermagnolia) heeft gebroken-witte bloemen in drie rijen petalen.

Inmiddels is er ook een tweede generatie kruisingen. D.w.z. Men heeft een hybride opnieuw gekruist met Magnolia acuminata.
Het doel daarvan is dieper gele bloemen te verkrijgen, maar ook de gevoeligheid voor late lentevorst te verminderen. De bloemen komen in minder uitbundige aantallen te voorschijn, meestal tegelijk met de bladeren of zelf iets erna.
Voorbeelden:
"Anilou" en "Lois", kruisingen van de wilde Magnolia acuminata met "Elisabeth" of een andere verwante selectie.
"Yellow Bird", "Ultimate Yellow" en "Curly Locks", kruisingen van Magnolia acuminata met een Magnolia x brooklynensis.
"Golden Gift", "Golden Goblet", "Honey Beth", "Honey Flower", "Honey Liz", kruisingen van "Miss Honeybee" met "Elisabeth" of een andere verwante selectie.

En het verhaal is nog niet afgelopen. Men kruist de tweede generatie vrolijk verder met een andere hybride of een nog niet gebruikte wildvorm. Om nog grotere bloemen te krijgen, nog kleinere boompjes, nog intensievere kleuren, nog minder vorstgevoeligheid.
Amber, Ambrosia, Banana Split, Brigitta Aurora, Butterbowl, Coral Lake, Curley Head, Daphne, Gold Crown, Gold Cup, Golden Joy, Green Bee, Green Snow, Honey Bell, Hot Flash, Judy Zuk, Lemonade, Limelight, Maxine Merrell, Olivia, Solar Flame, Stellar Acclaim, Sun Spire, Sun Sprite, Sunburst, Sunsation, Suntown, Tranquility enz.enz.


In Hoogvliet.
In het Arboretum Hoogvliet is in 2007 een exemplaar van Magnolia acuminata geplant. Deze is helaas niet aangeslagen. Na de grondverbetering van 2012 is in februari 2014 een nieuw en groter exemplaar geplant. Na de grote renovatie van 2021 zijn er twee meerstammige exemplaren als vervanger geplant.

Uit de omgeving zijn geen andere exemplaren bekend.